Co to jest BIK i jak działa Biuro Informacji Kredytowej?

Najczęstsze nieporozumienie polega na traktowaniu BIK jak „czarnej listy dłużników”. W rzeczywistości BIK przechowuje informacje zarówno o problemach ze spłatą, jak i o kredytach czy pożyczkach regulowanych terminowo. Dobra historia może więc działać na Twoją korzyść.

Czym jest BIK i czym nie jest?

Biuro Informacji Kredytowej S.A. powstało w 1997 roku z inicjatywy banków i Związku Banków Polskich. Jego podstawową rolą jest gromadzenie i udostępnianie informacji o historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów oraz instytucji pożyczkowych.

BIK nie jest klasycznym rejestrem dłużników. Taką funkcję pełnią przede wszystkim biura informacji gospodarczej, np. BIG InfoMonitor, KRD czy ERIF, które gromadzą informacje gospodarcze o zaległościach. BIK koncentruje się na historii kredytowej i pożyczkowej – również tej pozytywnej.

Jak działają dane w BIK?

Kiedy zaciągasz kredyt, pożyczkę lub korzystasz z produktu kredytowego, instytucja finansowa może przekazywać do BIK informacje o zobowiązaniu i jego obsłudze. W trakcie spłaty aktualizowane są m.in. informacje o saldzie oraz terminowości regulowania rat.

Według BIK dane o spłacanych zobowiązaniach są przekazywane co najmniej dwa razy w tygodniu. Informacje o całkowitej spłacie, wygaśnięciu zobowiązania, korekcie jego wysokości czy powstaniu nowego zobowiązania powinny być aktualizowane w terminie wynikającym z przepisów – w praktyce maksymalnie do 7 dni od wystąpienia zdarzenia i przekazania danych.

W określonych sytuacjach informacje o zobowiązaniach mogą być istotne również dla spadkobierców. Osobno wyjaśniamy, czy dziedziczony spadek zawiera długi.

BIK oferuje także rozwiązania związane z ochroną przed wyłudzeniami. Na ZgaśRyzyko.pl osobno opisujemy alerty oraz zastrzeganie dokumentów tożsamości.

Jak założyć konto BIK?

Stara procedura rejestracyjna oparta na wysyłce listu poleconego nie jest już podstawowym sposobem zakładania konta. Obecnie BIK umożliwia potwierdzenie tożsamości przede wszystkim z użyciem aplikacji mObywatel albo danych z dokumentu tożsamości i przelewu identyfikacyjnego.

Raport BIK a bezpłatna kopia danych – to nie jest to samo

W internecie nadal często pojawia się sformułowanie „darmowy raport BIK”. To nieprecyzyjne określenie. BIK rozróżnia płatny Raport BIK oraz bezpłatną kopię danych udostępnianą w ramach prawa dostępu wynikającego z RODO.

O kopię danych możesz wystąpić m.in. poprzez formularz kontaktowy po zalogowaniu do konta BIK, listownie albo – w określonych przypadkach – e-mailem podpisanym podpisem kwalifikowanym. Kopia danych jest udostępniana bezpłatnie raz na 6 miesięcy.

Ile kosztuje Raport BIK?

W aktualnej ofercie BIK pojedynczy Raport BIK jest prezentowany w cenie 59 zł. BIK oferuje również pakiety obejmujące większą liczbę raportów i dodatkowe usługi. Cennik bywa zmieniany, dlatego przy zakupie zawsze warto sprawdzić cenę bezpośrednio na stronie BIK.

Kiedy warto pobrać Raport BIK?

Scoring BIK – jak działa ocena punktowa?

Ocena punktowa BIK podsumowuje historię kredytową na skali od 1 do 100 punktów. Im więcej punktów, tym – według modelu BIK – większe prawdopodobieństwo terminowej spłaty zobowiązań.

Nie każdy użytkownik ma scoring. BIK wskazuje, że do wyliczenia oceny potrzebna jest odpowiednio długa historia kwalifikujących się produktów kredytowych. Brak oceny nie oznacza automatycznie złej historii ani odmowy finansowania – często oznacza po prostu, że historii jest za mało.

Co wpływa na scoring BIK?

Obecny model prezentowany klientom przez BIK pokazuje sześć głównych obszarów wpływających na ocenę:

Jeśli chcesz szerzej przeanalizować swoją sytuację dochodową i obciążenia, zobacz także nasz poradnik o tym, czym jest zdolność kredytowa i od czego zależy.

Ile punktów BIK trzeba mieć, żeby dostać kredyt?

Nie ma jednej liczby, która gwarantuje pozytywną decyzję. To najważniejsza rzecz, którą warto zapamiętać.

Ocena, którą widzisz w swoim Raporcie BIK, jest przybliżeniem tego, jak możesz wyglądać z perspektywy kredytodawcy. Banki i firmy pożyczkowe stosują jednak własne modele, limity ryzyka, wymagania dochodowe i zasady produktowe. Ten sam klient może więc dostać różne decyzje w różnych instytucjach.

Czy częste zapytania kredytowe obniżają scoring BIK?

W obecnym modelu oceny punktowej BIK zapytania kredytowe nie są uwzględniane przy wyliczaniu scoringu widocznego w Raporcie BIK. To zmiana względem starszych obiegowych informacji na ten temat.

Nie oznacza to jednak, że można bezrefleksyjnie składać dziesiątki wniosków. Kredytodawcy mogą analizować szerszy zestaw danych we własnych modelach ryzyka. Samodzielne pobranie Raportu BIK i sprawdzenie własnej oceny nie obniża scoringu.

Czy istnieje bank, który „nie patrzy na BIK”?

Bank ma ustawowy obowiązek ocenić zdolność kredytową klienta. Nie oznacza to jednak, że Prawo bankowe zawiera prosty zapis „każdy bank musi zawsze pobrać raport BIK”. BIK jest jednym z kluczowych źródeł danych wykorzystywanych w sektorze bankowym, ale decyzja kredytowa powstaje w oparciu o szerszą politykę i model danego banku.

Dlatego pytanie „jaki bank nie sprawdza BIK?” jest w praktyce mniej użyteczne niż pytanie: jak dana instytucja ocenia moją historię, dochody, obciążenia i ryzyko?

Jak do BIK podchodzą firmy pożyczkowe?

Instytucje pożyczkowe również mają obowiązek dokonywać oceny zdolności kredytowej konsumenta. Przepisy wskazują na analizę danych pochodzących od zaufanych dostawców, w szczególności z instytucji takich jak BIK oraz z biur informacji gospodarczej.

Nie każda negatywna informacja musi prowadzić do identycznej decyzji w każdej firmie. Poszczególni pożyczkodawcy mają własne modele ryzyka i mogą różnie ważyć rodzaj, wysokość i wiek zaległości. Dlatego określenie „pożyczka bez BIK” należy rozumieć ostrożnie – często chodzi raczej o większą tolerancję dla słabszej historii niż o całkowity brak analizy danych.

Na osobnej stronie opisujemy rynek ofert kierowanych do osób ze słabszą historią: pożyczki bez BIK.

Czy można wyczyścić BIK?

„Czyszczenie BIK” jest marketingowym skrótem, który bywa mylący. Nie istnieje legalny mechanizm pozwalający po prostu usunąć prawidłowe negatywne dane dlatego, że utrudniają uzyskanie kolejnego finansowania.

BIK nie może samodzielnie dowolnie edytować historii kredytowej. Jeżeli informacja jest błędna lub nieaktualna, korekty dokonuje instytucja, która przekazała dane do BIK.

Kiedy można usunąć lub skorygować dane?

W przypadku opóźnienia przekraczającego 60 dni dane mogą być przetwarzane bez zgody po spłacie, jeżeli minęło co najmniej 30 dni od poinformowania klienta przez kredytodawcę o zamiarze takiego przetwarzania. Okres ten może wynosić maksymalnie 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania.

Czy warto płacić firmom „czyszczącym BIK”?

Do ofert obiecujących „usunięcie negatywnego BIK” warto podchodzić z dużą rezerwą. Zewnętrzna firma nie ma specjalnego dostępu pozwalającego skasować prawidłowe wpisy. Może co najwyżej pomóc przygotować reklamację, wniosek lub przeanalizować podstawę prawną – działania, które w wielu przypadkach możesz wykonać samodzielnie.

Dane kontaktowe Biura Informacji Kredytowej